XÂY DỰNG NHÀ NƯỚC PHÁP QUYỀN XÃ HỘI CHỦ NGHĨA CỦA NHÂN DÂN, DO NHÂN DÂN VÀ VÌ NHÂN DÂN




tải về 171.33 Kb.
TênXÂY DỰNG NHÀ NƯỚC PHÁP QUYỀN XÃ HỘI CHỦ NGHĨA CỦA NHÂN DÂN, DO NHÂN DÂN VÀ VÌ NHÂN DÂN
Chuyển đổi dữ liệu08.09.2012
Kích171.33 Kb.
loạiTài liệu
XÂY DỰNG NHÀ NƯỚC PHÁP QUYỀN XÃ HỘI CHỦ NGHĨA
CỦA NHÂN DÂN, DO NHÂN DÂN VÀ VÌ NHÂN DÂN


(Chuyên đề phục vụ tổ chức thi nâng ngạch chuyên viên chính và

tương đương năm 2012)


PGS.TS Nguyễn Văn Mạnh


I. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ NHÀ NƯỚC PHÁP QUYỀN XÃ HỘI CHỦ NGHĨA

1. Cơ sở hình thành quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa

1.1. Quan điểm, tư tưởng về Nhà nước pháp quyền trong lịch sử tư tưởng nhân loại

Trong lịch sử tư tưởng nhân loại, do đòi hỏi của lịch sử và xuất phát từ khát vọng về tự do, dân chủ, bình đẳng và quyền con người của nhân dân, có hai thời kỳ xuất hiện nhiều tư tưởng, quan điểm tích cực, tiến bộ về nhà nước pháp quyền. Đó là thời kỳ nhà nước cổ đại Hy Lạp, La Mã khi mà nhà nước chiếm hữu nô lệ đã thể hiện hết tính chất tàn bạo, dã man của nó và thời kỳ cách mạng tư sản ở châu Âu khi giai cấp tư sản phát động các cuộc cách mạng đánh đổ chế độ phong kiến chuyên chế, xây dựng nền cộng hoà và xã hội tự do, bình đẳng, bác ái.

a) Quan điểm, tưởng về Nhà nước pháp quyền thời kỳ cổ đại châu Âu

Những tư tưởng tích cực tiến bộ về Nhà nước pháp quyền trong thời kỳ cổ đại ở châu Âu thể hiện rõ nét ở các nhà tư tưởng tiêu biểu của thời kỳ này như Xôcrat, Đêmôcrít, Platôn, Arixtốt, Xixêrôn.

b) Quan điểm, tưởng về Nhà nước pháp quyền thời kỳ cách mạng sản

Những quan điểm, tư tưởng về nhà nước pháp quyền thời kỳ cổ đại được tiếp tục phát triển, nhất là trong thời kỳ các cuộc cách mạng tư sản lật đổ chế độ phong kiến chuyên chế, độc tài và vô pháp luật ở châu Âu thế kỷ 17, 18. Trong thời kỳ này tư tưởng về nhà nước pháp quyền được phát triển khá phong phú, toàn diện, hình thành hệ thống quan điểm trong các học thuyết chính trị - pháp lý, tiêu biểu là quan điểm của các nhà tư tưởng: J.Lôcke, S.L.Môntexkie, J.J.Rutxô, I.Kant, Heghen. Trong đó, đáng chú ý là học thuyết của S.L.Môntexkie và J.J.Rut-xô.

Trong thời kỳ này, ngoài các nhà lý luận nói trên, nhiều nhà tư tưởng, triết học, luật học khác ở Châu Mỹ đã góp phần phát triển các tư tưởng về nhà nước pháp quyền như Tômát Jepphecxơn (1743 - 1826) - tác giả của bản Tuyên ngôn độc lập Mỹ năm 1776, Tômát Pên (1737 - 1809), Jôn Ađam (1735 - 1826); Jem Mêđison (1752 - 1836)...

c) Những đặc trưng cơ bản của Nhà nước pháp quyền theo quan điểm, tư tưởng về Nhà nước pháp quyền trong lịch sử tư tưởng nhân loại

Nghiên cứu các tư tưởng, quan điểm về Nhà nước pháp quyền trong lịch sử tư tưởng nhân loại ở hai thời kỳ tiêu biểu nêu trên, có thể rút ra những điểm chung, khái quát về đặc trưng cơ bản của Nhà nước pháp quyền như sau:

- Nhà nước pháp quyền là tổ chức chính trị của nhân dân, bảo đảm chủ quyền của nhân dân.

- Nhà nước pháp quyền là nhà nước tôn trọng pháp luật, bảo đảm tính tối thượng của pháp luật, trong đó pháp luật phải phản ánh "ý chí chung của nhân dân", "lợi ích chung của xã hội".

- Nhà nước pháp quyền là nhà nước tôn trọng, thực hiện và bảo vệ được các quyền tự do, dân chủ của công dân: .

- Nhà nước pháp quyền là nhà nước chịu trách nhiệm trước công dân về những hoạt động của mình, còn công dân phải thực hiện các nghĩa vụ đối với nhà nước và chịu trách nhiệm pháp lý về những hành vi vi phạm pháp luật của mình.

- Nhà nước pháp quyền phải có hình thức tổ chức quyền lực nhà nước thích hợp (tam quyền phân lập) và có cơ chế giám sát sự tuân thủ pháp luật, xử lý các vi phạm pháp luật, bảo đảm cho pháp luật được thực hiện.

- Nhà nước pháp quyền là nhà nước bảo đảm sự độc lập của Toà án và tính chất dân chủ, minh bạch của pháp luật.

Chúng ta kế thừa, tiếp thu tư tưởng, quan điểm về nhà nước pháp quyền trong lịch sử tư tưởng nhân loại là kế thừa, tiếp thu những mặt tích cực, hợp lý, tiến bộ, khái quát trong các đặc trưng nêu trên. Đó là thành quả trí tuệ ,là kết tinh của khát vọng dân chủ, tự do và nhân quyền của nhân loại.

1.2. Quan điểm của C.Mác, Ph.Ăngghen và V.I.Lênin về nhà nước và pháp luật

a) Quan điểm của C.Mác và Ph.Ăngghen

- Nhân dân phải đập tan nhà nước của giai cấp bóc lột giành lấy chính quyền, xây dựng nhà nước của mình. Nhà nước vô sản phải bảo đảm chủ quyền của nhân dân, tất cả quyền lực nhà nước thuộc về nhân dân. Nhà nước kiểu mới phải giải phóng con người bảo đảm sự phát triển tự do tối đa và phát triển toàn diện con người.

- Nhà nước phải sử dụng pháp luật, thể chế hoá quyền tự do dân chủ của nhân dân, quy định ngay trong pháp luật những thiết chế bảo đảm thực hiện và bảo vệ quyền tự do, dân chủ của nhân dân.

- Đề cao đạo đức, phẩm chất, năng lực và trách nhiệm của nhà nước, của công chức trong nhà nước pháp quyền.

Đề cập vấn đề phân chia quyền lực và vị trí, vai trò của các cơ quan lập pháp, hành pháp, tư pháp trong bộ máy nhà nước.

- Đề cao vai trò của pháp luật, pháp luật luôn có tính giai cấp. Pháp luật phải phản ánh thực tại khách quan của xã hội và là ý chí của nhân dân.

- Trong nhà nước pháp quyền, vấn đề xử lý nghiêm minh, kịp thời mọi vi phạm pháp luật, bảo đảm mọi người bình đẳng trước pháp luật là yêu cầu khách quan, có tính nguyên tắc.

b) tưởng, quan điểm của V.I.Lênin về nhà nước pháp luật kiểu mới

- Nhà nước là một hiện tượng lịch sử, ra đời gắn với sự xuất hiện của giai cấp và chế độ tư hữu.

- Nhấn mạnh bản chất giai cấp, bản chất dân chủ thực sự của nhà nước kiểu mới.

- Bảo đảm vai trò lãnh đạo của Đảng đối với nhà nước trong mọi tổ chức, hoạt động của nhà nước.

- Xây dựng đội ngũ cán bộ công chức của nhà nước đủ năng lực và phẩm chất cách mạng. Những người lãnh đạo "phải là những người có uy tín nhất, có ảnh hưởng nhất, có kinh nghiệm nhất".

- V.I.Lênin kịch liệt đấu tranh với lề thói quan liêu, bệnh tham nhũng, lãng phí trong hoạt động của bộ máy nhà nước.

- V.I.Lênin quan tâm củng cố mối liên hệ máu thịt giữa tổ chức, bộ máy của Đảng, Nhà nước với quần chúng, coi đây là điểm khác biệt cơ bản giữa chế độ tư bản với chế độ XHCN.

- Trong tổ chức, hoạt động của nhà nước V.I.Lênin còn quan tâm đến nguyên tắc tập trung dân chủ, nhất là vấn đề quan hệ giữa tập thể lãnh đạo và cá nhân phụ trách.

- Trong hoạt động của nhà nước Xô-viết, V.I.Lênin đặc biệt quan tâm vấn đề xây dựng pháp luật và pháp chế XHCN. Trong chế độ XHCN, pháp luật là ý chí của nhà nước và của nhân dân lao động.

1.3 Tư tưởng Hồ Chí Minh về nhà nước và pháp luật kiểu mới

Hồ Chí Minh là người sáng lập Đảng Cộng sản Việt Nam, lãnh đạo nhân dân Việt Nam giành chính quyền, xây dựng nhà nước và pháp luật kiểu mới. Quan điểm, tư tưởng của Người về nhà nước và pháp luật kiểu mới thể hiện trình độ kết hợp nhuần nhuyễn quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin với việc kế thừa, tiếp thu có chọn lọc kho tàng tri thức, kinh nghiệm của nhân loại, vận dụng sáng tạo vào điều kiện hoàn cảnh lịch sử cụ thể của Việt Nam.

Tư tưởng Hồ Chí Minh về nhà nước, pháp luật kiểu mới bao gồm những nội dung chủ yếu dưới đây:

Một là, giai cấp vô sản phải xây dựng chính đảng cách mạng tổ chức lãnh đạo nhân dân tiến hành cách mạng giành chính quyền về tay nhân dân.

Hai là, xây dựng nhà nước kiểu mới theo những nội dung sau đây:

- Giữ vững bản chất giai cấp của nhà nước kiểu mới, là nhà nước do Đảng Cộng sản - đội tiên phong của giai cấp công nhân - lãnh đạo.

- Xây dựng nhà nước thực sự của dân, do dân, vì dân, tất cả quyền lực nhà nước thuộc về nhân dân.

- Nhà nước kiểu mới là nhà nước hợp Hiến, hợp pháp, thực hiện quản lý xã hội theo pháp luật và kết hợp chặt chẽ với giáo dục tư tưởng, đạo đức.

- Nhà nước kiểu mới là nhà nước vì dân và chịu trách nhiệm trước nhân dân, bảo đảm cho công dân làm tròn nghĩa vụ đối với Nhà nước và xã hội.

- Nhà nước kiểu mới là nhà nước trong sạch; ngăn chặn, loại trừ được quan liêu, tham nhũng, lãng phí và các hiện tượng tiêu cực khác trong bộ máy nhà nước.

- Xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức Nhà nước kiểu mới đủ năng lực phẩm chất hoàn thành nhiệm vụ được giao và phục vụ nhân dân.

- Lựa chọn, đánh giá, sử dụng và có chính sách đúng đắn đối với cán bộ, công chức.

- Nhà nước kiểu mới phải có biện pháp kiểm tra, giám sát hoạt động của bộ máy nhà nước, cán bộ, công chức nhà nước.

Tư tưởng Hồ Chí Minh về Nhà nước kiểu mới mãi mãi là di sản lý luận vô giá của cách mạng Việt Nam đồng thời có giá trị phổ biến đối với phong trào cách mạng của giai cấp công nhân và nhân loại tiến bộ.

2. Quá trình nhận thức về nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của Đảng Cộng sản Việt Nam thời kỳ đổi mới và đặc trưng của nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam

a) Quá trình nhận thức về nhà nước pháp quyền của Đảng Cộng sản Việt Nam thời kỳ đổi mới

Trong quá trình lãnh đạo cách mạng, Đảng Cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn luôn xuất phát từ thực tiễn lịch sử cách mạng Việt Nam, vận dụng sáng tạo các quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin; đồng thời, nghiên cứu, tiếp thu có chọn lọc tinh hoa của nhân loại, bao gồm các tư tưởng tích cực, tiến bộ về nhà nước pháp quyền, tổ chức nhà nước và kinh nghiệm áp dụng các học thuyết đó của các nước trên thế giới để đưa vào thử nghiệm và từng bước xây dựng, hoàn thiện ở Việt Nam. Đây là quá trình tìm tòi, nghiên cứu, tiếp thu có chọn lọc, không sao chép, rập khuôn, giáo điều mà luôn luôn sáng tạo để vận dụng một cách linh hoạt vào thực tiễn lịch sử cách mạng Việt Nam.

Từ sau Đại hội VI của Đảng (1986) đến nay tư tưởng về Nhà nước pháp quyền của Đảng Cộng sản Việt Nam được thể hiện trong các văn kiện của Đảng phản ánh quá trình nhận thức ngày càng đúng đắn, đầy đủ, cụ thể và toàn diện hơn về xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa dưới sự lãnh đạo của Đảng.

b) Những đặc trưng cơ bản của Nhà nước pháp quyền XHCN Việt Nam của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân

- Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam là nhà nước thực sự của dân, do dân, vì dân; mọi quyền lực nhà nước thuộc về nhân dân.

- Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam là nhà nước tôn trọng, thực hiện và bảo vệ quyền con người, tất cả vì hạnh phúc của con người.

- Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam được tổ chức và hoạt động trên cơ sở Hiến pháp, pháp luật và bảo đảm tính tối cao của Hiến pháp và Luật trong đời sống xã hội.

- Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam là nhà nước tổ chức theo nguyên tắc quyền lực nhà nước là thống nhất, có sự phân công, phối hợp và kiểm soát việc thực hiện quyền lực nhà nước về mặt lập pháp, hành pháp và tư pháp.

- Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam là nhà nước chịu trách nhiệm trước công dân về mọi hoạt động của mình và bảo đảm cho công dân thực hiện các nghĩa vụ trước nhà nước và xã hội.

- Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam là nhà nước do Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo.

- Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam là nhà nước thực hiện đường lối đối ngoại hoà bình, hữu nghị hợp tác, bình đẳng và phát triển với các nước láng giềng, các nhà nước và các dân tộc khác trên thế giới; tôn trọng và cam kết thực hiện các công ước, điều ước quốc tế đã tham gia, ký kết, phê chuẩn.

II. PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP TIẾP TỤC XÂY DỰNG NHÀ NƯỚC PHÁP QUYỀN XHCN VIỆT NAM CỦA NHÂN DÂN, DO NHÂN DÂN, VÌ NHÂN DÂN

a) Phát huy dân chủ, bảo đảm quyền làm chủ của nhân dân, quyền lực nhà nước thuộc về nhân dân.

Phát huy dân chủ, bảo đảm quyền lực nhà nước thuộc về nhân dân, bảo đảm quyền làm chủ của nhân dân là phương hướng, đồng thời là mục tiêu bao trùm trong hoạt động xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa ở nước ta hiện nay.

Để thực hiện phương hướng này cần tiếp tục hoàn thiện các thiết chế dân chủ gián tiếp (hoàn thiện tổ chức, hoạt động của Quốc hội và HĐND các cấp; tổ chức, hoạt động của Mặt trận Tổ quốc và các thành viên Mặt trận.v.v..) cũng như các thiết chế dân chủ trực tiếp (bầu cử; giải quyết khiếu nại, tố cáo; tiếp dân; giải quyết đơn, thư dân nguyện.v.v..)

- Nhân dân tham gia quản lý xã hội bằng sự kết hợp, phối hợp các tổ chức, các phong trào, các nguồn lực để thực hiện phát triển kinh tế - văn hoá, xây dựng môi trường xã hội lành mạnh, xoá đói giảm nghèo, phòng chống tệ nạn, giữ gìn an ninh trật tự, ổn định chính trị - xã hội, tổ chức đời sống văn hoá tinh thần, xây dựng đạo đức, lối sống...

b) Tiếp tục xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật đáp ứng yêu cầu xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN và hội nhập quốc tế; đẩy mạnh các hoạt động tổ chức thực hiện pháp luật.

Yêu cầu khách quan, cấp bách của việc hoàn thiện hệ thống pháp luật và tổ chức thực hiện pháp luật xuất phát từ những yêu cầu sau đây:

- Yêu cầu của việc xây dựng Nhà nước pháp quyền Việt Nam xã hội chủ nghĩa của dân, do dân và vì dân.

- Yêu cầu bảo đảm phát huy quyền làm chủ của nhân dân

- Yêu cầu quản lý xã hội bằng pháp luật.

- Yêu cầu xây dựng và phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và chủ động hội nhập kinh tế khu vực và thế giới.

- Yêu cầu khắc phục những hạn chế, bất cập của hệ thống pháp luật hiện hành và công tác tổ chức thực hiện pháp luật của Nhà nước ta.

Mục tiêu của hoạt động xây dựng pháp luật trong thời gian tới là phấn đấu đến 2020 xây dựng được hệ thống pháp luật tương đối đầy đủ, đồng bộ, thống nhất, khả thi, đủ về số lượng và bảo đảm chất lượng, có tính ổn định, tất cả các lĩnh vực quan trọng của đời sống xã hội đều được điều chỉnh trực tiếp bằng các bộ luật và luật nhằm phát huy vai trò của pháp luật trong quản lý nhà nước và quản lý xã hội, trong phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và phát triển bền vững, đồng thời bảo đảm chủ động hội nhập khu vực và quốc tế, đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước.

Để đạt được mục tiêu trên đây cần xây dựng được chiến lược, chương trình, kế hoạch xây dựng pháp luật cho cả giai đoạn 2010 - 2020 và từng khoá Quốc hội, từng kỳ họp Quốc hội; đổi mới quy trình lập pháp, lập quy, tăng cường năng lực xây dựng dự thảo luật của Chính phủ, đổi mới và nâng cao chất lượng hoạt động lập pháp của Quốc hội.

Cùng với việc đẩy mạnh công tác xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật cần phải đẩy mạnh các hoạt động tổ chức thực hiện pháp luật bao gồm công tác phổ biến, tuyên truyền, giáo dục, giải thích, hướng dẫn thực hiện pháp luật; mở rộng các hoạt động dịch vụ và tư vấn pháp lý trong xã hội; chấn chỉnh các tổ chức và hoạt động của luật sư, công chứng, giám định, hộ tịch, thi hành án; đổi mới tổ chức hoạt động của các cơ quan tư pháp các cơ quan bảo vệ pháp luật (công an, Toà án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân, Thanh tra nhà nước, hải quan, quản lý thị trường.v.v..)bảo đảm cho các cơ quan này thực hiện đúng chức năng luật định.

c) Đổi mới tổ chức, hoạt động của Quốc hội theo yêu cầu xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của dân, do dân, vì dân

Tiếp tục đổi mới tổ chức và phương thức hoạt động của Quốc hội theo phương hướng chung là: Xây dựng Quốc hội đảm bảo thực hiện được vai trò, chức năng, nhiệm vụ quyền hạn do Hiến pháp và luật quy định; bảo đảm hiệu lực, hiệu quả tính chuyên nghiệp, hiện đại, tính minh bạch, công khai trong tổ chức, hoạt động của Quốc hội.

Theo những hướng chung nêu trên cần thực hiện các giải pháp sau đây:

Một là, tiếp tục nâng cao chất lượng, hiệu quả của việc thực hiện các chức năng của Quốc hội:

Quốc hội là cơ quan duy nhất có quyền lập pháp, vì vậy kiện toàn tổ chức, đổi mới phương thức và nâng cao hiệu quả hoạt động của Quốc hội trước hết phải xác định trọng tâm là nâng cao chất lượng và hiệu quả của hoạt động lập pháp; đồng thời làm tốt hơn chức năng quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước; thực hiện có hiệu lực và hiệu quả chức năng giám sát.

Cần tiếp tục hoàn thiện hoạt động làm luật của Quốc hội trong tất cả các khâu, các công đoạn của quá trình lập pháp; tổ chức thi hành tốt Luật Hoạt động giám sát của Quốc hội mà trọng tâm là tập trung vào những vấn đề bức xúc mà nhân dân đang quan tâm hy vọng nhiều ở Quốc hội, tăng cường giám sát việc ban hành các văn bản quy phạm pháp luật, giám sát việc thực hiện Luật Khiếu nại, tố cáo của công dân và giám sát việt thực hiện kiến nghị của cử tri; tiếp tục hoàn thiện các hình thức giám sát của Quốc hội tại các kỳ họp và ngoài kỳ họp, giám sát thông qua việc bỏ phiếu tín nhiệm đối với những người giữ các chức vụ do Quốc hội bầu hoặc phê chuẩn.

Hai là, phát huy vai trò, trách nhiệm, nâng cao năng lực, bản lĩnh và nghiệp vụ hoạt động đại biểu của Đại biểu Quốc hội.

Đại biểu Quốc hội là thành tố cơ bản và quan trọng nhất của cơ quan quyền lực Nhà nước cao nhất. Do đó, cần xác định đầy đủ hơn về địa vị pháp lý và vai trò của Đại biểu Quốc hội; làm rõ địa vị pháp lý của đại biểu chuyên trách và đại biểu không chuyên trách, tăng dần số đại biểu Quốc hội chuyên trách để đạt một tỷ lệ thích hợp trong Quốc hội, phù hợp với thực tiễn nước ta.

Đổi mới chế độ bầu cử Đại biểu Quốc hội nhằm bảo đảm tính đại diện trong cơ cấu nhưng chất lượng của đại biểu phải được đưa lên hàng đầu. Trong hoạt động của mình các đại biểu Quốc hội phải phát huy vai trò trách nhiệm của người đại biểu nhân dân, nâng cao năng lực, nhất là bản lĩnh và nghiệp vụ hoạt động đại biểu.

Ba là, tiếp tục kiện toàn các cơ quan của Quốc hội.

Đổi mới hoạt động của Quốc hội còn đòi hỏi kiện toàn và nâng cao vai trò của các Uỷ ban và Hội đồng Dân tộc. Công việc của Quốc hội tại kỳ họp sau phải chủ yếu được thảo luận và chuẩn bị kỹ tại các Uỷ ban và Hội đồng dân tộc trong thời gian Quốc hội không họp bằng việc phát huy vai trò của đại biểu Quốc hội chuyên trách hiện nay. Đồng thời phát huy vai trò của các thành viên kiêm nhiệm của các Uỷ ban và Hội đồng dân tộc.

Bốn là, tăng cường mối quan hệ giữa Quốc hội với nhân dân.

Quốc hội là cơ quan đại biểu cao nhất của nhân dân, vì vậy tăng cường mối quan hệ giữa Quốc hội với nhân dân là yêu cầu khách quan cấp bách.

Cần thông tin đầy đủ, kịp thời cho nhân dân biết những việc Quốc hội bàn bạc và quyết định; tạo điều kiện cho nhân dân được dự hoặc theo dõi các kỳ họp, hoạt động của Quốc hội. Đồng thời phải có cơ chế phản ánh kịp thời tâm tư nguyện vọng và ý chí của nhân dân với Quốc hội.

Năm là, bảo đảm các điều kiện thuận lợi cho hoạt động của Quốc hội.

Để tiếp tục đổi mới mô hình tổ chức và phương thức hoạt động của Quốc hội cần phải có các điều kiện đảm bảo như: tăng cường các điều kiện về đội ngũ cán bộ tham mưu giúp việc; đảm bảo kinh phí, cơ sở vật chất, trụ sở làm việc của Quốc hội, thông tin tài liệu cung cấp cho các cơ quan của Quốc hội, các đại biểu; thư viện Quốc hội v.v... trong đó chú trọng sử dụng công nghệ thông tin hiện đại v.v...

d) Đẩy mạnh cải cách nền hành chính nhà nước theo yêu cầu xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của dân, do dân, vì dân.

Nền hành chính nhà nước là hệ thống các cơ quan hành chính nhà nước ở Trung ương và chính quyền địa phương, cơ sở, gắn với hệ thống thể chế hành chính, đội ngũ cán bộ, công chức và hệ thống quản lý tài chính công, tài sản công, thực thi quyền hành pháp để quản lý, điều hành các lĩnh vực của đời sống xã hội.

Vị trí, vai trò quan trọng của nền hành chính nhà nước được thể hiện trên những điểm sau đây:

Thứ nhất, nền hành chính nhà nước là bộ phận lớn nhất trong hệ thống các cơ quan của bộ máy nhà nước, được tổ chức thành hệ thống chặt chẽ theo ngành và cấp từ Trung ương đến tận cơ sở.

Thứ hai, nền hành chính nhà nước có vai trò là hệ thống trực tiếp tổ chức thực hiện đường lối, chính sách và pháp luật bảo đảm cho đường lối, chính sách pháp luật đi vào cuộc sống; góp phần vào việc cụ thể hoá và sửa đổi, điều chỉnh, bổ sung, hoàn thiện đường lối, chính sách và pháp luật.

Thứ ba, hệ thống các cơ quan hành chính nhà nước, nhất là ở địa phương, cơ sở có vai trò trực tiếp xử lý công việc hàng ngày, thường xuyên tiếp xúc trực tiếp với nhân dân, là cầu nối trực tiếp giữa Đảng, Nhà nước với nhân dân.

Thứ tư, nền hành chính nhà nước bảo đảm cho hoạt động quản lý nhà nước đối với các lĩnh vực đời sống xã hội được thực hiện theo chương trình, kế hoạch đã được dự kiến; xử lý các tình huống, diễn biến phát sinh trong đời sống xã hội, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội; từng bước nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân.

Nội dung cải cách nền hành chính nhà nước: Cải cách nền hành chính nhà nước đòi hỏi cải cách đồng bộ 4 yếu tố của nền hành chính nhà nước:

Một là, tiếp tục đẩy mạnh cải cách thể chế của nền hành chính nhà nước, trước hết tập trung cải cách thể chế kinh tế của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, thể chế về tổ chức và hoạt động của hệ thống hành chính nhà nước; thể chế về quan hệ giữa Nhà nước với nhân dân, các thể chế liên quan đến quyền và nghĩa vụ công dân; thể chế về thẩm quyền quản lý nhà nước đối với doanh nghiệp nói chung và doanh nghiệp nhà nước nói riêng.

Tiếp tục đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính nhằm bảo đảm tính pháp lý, hiệu quả, minh bạch và công bằng trong khi giải quyết công việc hành chính, loại bỏ những thủ tục rườm rà, chồng chéo dễ bị lợi dụng để tham nhũng, gây khó khăn cho nhân dân.

Hai là, cải cách tổ chức hoạt động của bộ máy hành chính nhà nước ở trung ương và chính quyền địa phương

Bao gồm các giải pháp sau đây:

- Điều chỉnh chức năng, nhiệm vụ của Chính phủ, các Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ và chính quyền địa phương các cấp cho phù hợp với yêu cầu quản lý nhà nước trong tình hình mới;

- Từng bước điều chỉnh những công việc mà Chính phủ, các Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ và chính quyền địa phương đảm nhiệm để khắc phục những chồng chéo, trùng lặp về chức năng, nhiệm vụ, hoặc hiệu quả còn thấp;

- Bố trí lại cơ cấu tổ chức của Chính phủ;

- Điều chỉnh cơ cấu tổ chức bộ máy bên trong của các Bộ, cơ quan ngang Bộ thuộc Chính phủ;

- Cải cách tổ chức bộ máy chính quyền địa phương, (Hội đồng nhân dân và Uỷ ban nhân dân), chú ý những đặc điểm của đô thị hải đảo, nông thôn để tổ chức chính quyền hợp lý;

- Cải tiến phương thức quản lý, lề lối làm việc của cơ quan hành chính các cấp;

- Thực hiện từng bước hiện đại hoá nền hành chính.

Ba là, đổi mới, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức

Ngoài những nội dung, yêu cầu đổi mới đội ngũ cán bộ, công chức của bộ máy nhà nước nói chung trình bày ở mục e dưới đây, đối với đội ngũ cán bộ, công chức hành chính cần tiến hành những công việc trọng điểm sau đây:

- Xác định rõ và cụ thể chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và trách nhiệm pháp lý của từng chức danh, nhất là trách nhiệm của người đứng đầu các cơ quan hành chính;

- Đổi mới công tác quản lý cán bộ, công chức;

- Cải cách tiền lương và các chế độ chính sách đãi ngộ đối với cán bộ, công chức;

- Nâng cao chất lượng công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức;

- Nâng cao tinh thần trách nhiệm và đạo đức cán bộ, công chức.

Bốn là, tiếp tục đổi mới chế độ tài chính công và tài sản công: bảo đảm thu, chi hợp lý; quản lý chặt chẽ; sử dụng tiết kiệm, công bằng, minh bạch, có hiệu quả.

đ) Đẩy mạnh cải cách tư pháp theo yêu cầu xây dựng Nhà nước pháp quyền của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân

Tư pháp là một nội dung quyền lực nhà nước, trong đó các cơ quan nhà nước có thẩm quyền áp dụng pháp luật để phát hiện, xem xét, đánh giá các hành vi vi phạm pháp luật hoặc các sự kiện, các tranh chấp pháp luật để đưa ra các phán quyết, tổ chức thi hành các phán quyết đối với các cá nhân và tổ chức có liên quan.

Trong điều kiện xây dựng Nhà nước pháp quyền, cải cách tư pháp phải quán triệt các nguyên tắc của việc thực hiện quyền tư pháp như nguyên tắc khách quan, vô tư, công bằng, độc lập và chỉ tuân theo pháp luật của các chức danh tư pháp khi thực hiện quyền tư pháp; nguyên tắc chịu trách nhiệm của các cơ quan, chức danh tư pháp về các quyết định của mình; nguyên tắc đảm bảo việc nhân dân tham gia và giám sát hoạt động tư pháp; nguyên tắc bảo đảm quyền bào chữa của bị can, bị cáo, quyền bảo vệ các quyền, lợi ích hợp pháp của các đương sự; nguyên tắc bảo đảm quyền kháng cáo của bị cáo, của các đương sự và nguyên tắc hai cấp xét xử; nguyên tắc suy đoán vô tội trong tố tụng hình sự; nguyên tắc mọi công dân bình đẳng trước pháp luật, trước các cơ quan tố tụng.

Đổi mới tổ chức và hoạt động tư pháp cần thực hiện đồng bộ các phương hướng, giải pháp sau đây:

Một là, tiếp tục sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện hệ thống pháp luật tạo cơ sở pháp lý vững chắc cho hoạt động tư pháp.

Xây dựng mới và sửa đổi, bổ sung các luật tố tụng và luật nội dung liên quan đến việc xử lý vi phạm, giải quyết tranh chấp trong đời sống xã hội, luật tổ chức của các cơ quan tư pháp; rà soát sửa đổi pháp luật kinh tế, đất đai, tài chính - ngân hàng, lao động v.v... phù hợp với kinh tế thị trường và tương thích với pháp luật quốc tế mà chúng ta gia nhập, ký kết.

Hai là, đổi mới tổ chức hoạt động của các cơ quan tư pháp

- Về đổi mới tổ chức và hoạt động toà án nhân dân:

Tiếp tục nghiên cứu sửa đổi Luật Tổ chức toà án theo hướng bảo đảm nguyên tắc độc lập trong xét xử của toà án, tăng thẩm quyền xét xử cho toà án cấp huyện, tiến tới thực hiện tổ chức toà án theo hai cấp xét xử, nghiên cứu thành lập toà án khu vực, áp dụng thủ tục rút gọn trong xét xử.

- Về đổi mới tổ chức và hoạt động của Viện kiểm sát nhân dân:

Các Nghị quyết của Đảng về đổi mới bộ máy nhà nước đều xác định hướng nâng cao chất lượng hoạt động của Viện kiểm sát, tập trung làm tốt chức năng công tố và kiểm sát hoạt động tư pháp.

Mở rộng thẩm quyền của Viện kiểm sát cấp huyện tương ứng với thẩm quyền của Toà án cấp huyện thực hiện theo lộ trình thích hợp gắn với việc đào tạo, bồi dưỡng, kiện toàn đội ngũ kiểm sát viên cấp huyện.

- Về đổi mới tổ chức và hoạt động của cơ quan điều tra:

Đổi mới cơ quan điều tra theo hướng: thu gọn đầu mối, bớt chồng chéo về tổ chức, cơ quan công tố chỉ đạo điều tra; xác định rõ quyền hạn, trách nhiệm của thủ trưởng cơ quan điều tra và điều tra viên theo hướng phân biệt thẩm quyền hành chính và thẩm quyền tố tụng.

- Về đổi mới tổ chức và hoạt động của cơ quan thi hành án:

Cần tiếp tục nghiên cứu "tiến tới tập trung nhiệm vụ quản lý nhà nước về công tác thi hành án vào một cơ quan quản lý tập trung thống nhất theo Nghị quyết số 08/NQ-TW và Nghị quyết số 49/NQ-TW của Bộ Chính trị.

Về mặt thể chế, Bộ Tư pháp chủ trì cùng các cơ quan hữu quan xây dựng Dự thảo Luật Thi hành án trên cơ sở pháp điển hoá các văn bản hiện hành về thi hành án.

Ba là, chấn chỉnh các tổ chức và các hoạt động bổ trợ tư pháp

Các tổ chức và hoạt động bổ trợ tư pháp bao gồm tổ chức và hoạt động luật sư, công chứng, giám định, hộ tịch. Kết quả của những hoạt động này có ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng xét xử. Vì vậy phải dành sự quan tâm thích đáng cho việc chấn chỉnh tổ chức và hoạt động bổ trợ tư pháp. Phương hướng chính là hoàn thiện pháp luật về luật sư, công chứng, giám định, hộ tịch; tạo các điều kiện thuận lợi và xác định rõ trách nhiệm, nghĩa vụ, đạo đức khi tham gia tố tụng; từng bước xã hội hoá các hoạt động bổ trợ tư pháp.

Bốn là, đẩy mạnh công tác xây dựng đội ngũ cán bộ tư pháp đáp ứng về số lượng và chất lượng theo yêu cầu xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa

Trong quá trình xây dựng đội ngũ cán bộ tư pháp cần thực hiện những yêu cầu, nội dung cơ bản của công tác xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức của bộ máy nhà nước nói chung (công tác quy hoạch; công tác đào tạo, bồi dưỡng; công tác tuyển dụng; chế độ chính sách và tăng cường quản lý, kiểm tra, giám sát) đồng thời chú ý vận dụng phù hợp với những đặc thù của nghề nghiệp tư pháp.

e) Đổi mới công tác cán bộ, xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức đủ năng lực, phẩm chất đáp ứng yêu cầu xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của dân, do dân, vì dân

Đội ngũ cán bộ nói chung và cán bộ công chức trong bộ máy nhà nước nói riêng có vai trò quyết định sự thành bại của cách mạng và hiệu lực, hiệu quả hoạt động của bộ máy nhà nước.

Trong Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của dân, do dân, vì dân đội ngũ cán bộ, công chức cần phải đáp ứng những yêu cầu sau đây:

Một là, có năng lực chuyên môn nghiệp vụ đáp ứng yêu cầu công việc mà mình đảm nhiệm.

Hai là, tận tâm, mẫn cán với công việc, thể hiện trách nhiệm và đạo đức công vụ trong khi thực hiện công việc được giao. Có tinh thần hợp tác, giúp đỡ đồng nghiệp.

Ba là, thực hiện đúng các quy định của pháp luật với ý thức tự giác và kỷ luật nghiêm minh, không làm điều gì trái với lương tâm và trách nhiệm công vụ.

Bốn là, kính trọng, lễ phép với nhân dân; tôn trọng quyền con người, quyền công dân; gần dân, lắng nghe ý kiến nguyện vọng của dân và khiêm tốn học hỏi nhân dân.

Năm là, gương mẫu trong việc chấp hành đường lối chính sách, pháp luật; tự giác rèn luyện phẩm chất đạo đức, lối sống, phong cách làm việc.

Xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức đáp ứng yêu cầu xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa thực sự của dân, do dân, vì dân trong tình hình hiện nay của Nhà nước ta đòi hỏi phải đổi mới đồng bộ các nội dung, các khâu của công tác cán bộ trong bộ máy nhà nước, cụ thể như sau:

Một là, xây dựng và thực hiện tốt chiến lược và quy hoạch cán bộ. Trong đó chú ý xây dựng cơ cấu cán bộ cấp chiến lược; cán bộ quản lý, cán bộ khoa học, công nghệ có trình độ cao; cán bộ cơ sở, cán bộ nữ, cán bộ người dân tộc thiểu số, cán bộ trẻ, cán bộ là con em các gia đình có công với nước, cán bộ xuất thân từ công nhân, tạo nguồn cán bộ.

Hai là, đổi mới công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức bảo đảm nâng cao trình độ lý luận, chuyên môn nghiệp vụ, bản lĩnh chính trị, thành thạo kỹ năng quản lý điều hành, rèn luyện đạo đức, phẩm chất cán bộ.

Ba là, đổi mới cơ chế đánh giá, tuyển dụng cán bộ, công chức bảo đảm dân chủ, công khai, khách quan và khoa học để đánh giá đúng đắn, bố trí sắp xếp đội ngũ cán bộ hợp lý, tuyển dụng đúng người đáp ứng được yêu cầu công việc. Trong công tác đánh giá cán bộ phải căn cứ vào hiệu quả công tác thực tế và tín nhiệm của cán bộ, đảng viên và nhân dân.

Bốn là, đổi mới chế độ, chính sách đối với cán bộ, công chức bảo đảm thu nhập, đãi ngộ thoả đáng, kích thích được tính tích cực phấn đấu của cán bộ, công chức, phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội của đất nước, bảo đảm công bằng, minh bạch để cán bộ công chức an tâm, tận tâm với công việc.

Năm là, tăng cường công tác quản lý, kiểm tra, giám sát cán bộ, công chức

Thủ trưởng cơ quan và bộ phận làm công tác tổ chức, cán bộ phải nắm vững đội ngũ cán bộ, công chức của mình, thường xuyên theo dõi, kiểm tra giám sát công việc của họ để đánh giá đúng đắn, bố trí hợp lý, có chế độ chính sách thích hợp và ngăn chặn sớm những biểu hiện tiêu cực ở họ.

Phải kết hợp chặt chẽ giữa các khâu quy hoạch, đào tạo bồi dưỡng, đánh giá, luân chuyển, sắp xếp, bố trí điều động cán bộ. Mặt khác các khâu của công tác cán bộ phải được chuẩn bị chu đáo, quyết định tập thể, dân chủ, công khai, loại trừ mọi biểu hiện chuyên quyền, độc đoán, mất dân chủ, thiếu minh bạch, nể nang.

g) Đẩy mạnh đấu tranh chống quan liêu, tham nhũng và những hiện tượng tiêu cực khác trong bộ máy nhà nước

Để đẩy mạnh đấu tranh chống quan liêu, tham nhũng và tiêu cực khác trong bộ máy nhà nước, cần thực hiện đồng bộ các giải pháp sau đây:

Một là, đánh giá đúng thực trạng tình hình và kết quả đấu tranh với các căn bệnh nêu trên.

Đấu tranh chống quan liêu, tham nhũng và những hiện tượng tiêu cực khác trong bộ máy nhà nước nói riêng và trong hệ thống chính trị nói chung là vấn đề rất bức xúc, thường xuyên được Đảng, Nhà nước và nhân dân ta rất quan tâm. Đảng và Nhà nước đã đề ra nhiều chủ trương, biện pháp kiên quyết đấu tranh với quan liêu, tham nhũng và những hiện tượng tiêu cực trong bộ máy nhà nước và đã đạt được những kết quả nhất định.

Tuy nhiên cho đến nay tình trạng quan liêu, tham nhũng, lãng phí, nhũng nhiễu dân, suy thoái về tư tưởng chính trị và phẩm chất, đạo đức, lối sống của một số cán bộ, đảng viên vẫn còn nghiêm trọng và khá phổ biến, chưa tạo được những chuyển biến căn bản, chưa ngăn chặn và đẩy lùi được tệ quan liêu, tham nhũng, lãng phí.

Nguyên nhân của tình hình trên đây, về mặt khách quan, là do tác động của mặt trái kinh tế thị trường, nhưng chủ yếu là nguyên nhân chủ quan, do Đảng, Nhà nước ta chưa lường hết mặt trái của kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, chưa có những giải pháp kịp thời về tư tưởng và khả năng ứng phó cho cán bộ, đảng viên; do những yếu kém trong công tác cán bộ; chậm cụ thể hoá những chủ trương, giải pháp đồng bộ có hiệu quả về pháp luật cơ chế, chính sách, những biện pháp xử lý kỷ luật khi cán bộ vi phạm; chậm tăng cường xây dựng các cơ quan bảo vệ pháp luật và tổ chức cán bộ thật sự trong sạch, vững mạnh. Hơn nữa, sự tu dưỡng rèn luyện của một bộ phận cán bộ trong đó có cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp chưa tự giác, chưa thường xuyên và nghiêm túc; chưa thật sự dựa vào dân, chưa thu hút cả hệ thống chính trị và cả xã hội vào cuộc đấu tranh thường xuyên chống quan liêu tham nhũng, lãng phí.

Hai là, nhận thức đúng tầm quan trọng của cuộc đấu tranh chống quan liêu, tham nhũng và những tiêu cực khác trong bộ máy nhà nước.

Ngay từ Hội nghị lần thứ 9 Ban chấp hành trung ương Đảng (khoá IX) cũng chỉ rõ tình trạng quan liêu, tham nhũng, tiêu cực nghiêm trọng và khá phổ biến hiện nay "làm cho nhân dân bất bình và lo lắng", "là những điều xã hội bức xúc nhất hiện nay và đang hạn chế việc phát huy những thắng lợi mà chúng ta đã đạt được"1 "là nhân tố tiêu cực lớn đang hạn chế, kìm hãm bước tiến của công cuộc đổi mới; là nguy cơ đe doạ sự tồn vong của Đảng và Nhà nước ta"2.

Như vậy, vấn đề bức xúc hiện nay là phải làm cho mọi cán bộ, đảng viên trong toàn bộ hệ thống chính trị nhận thức rõ tầm quan trọng của cuộc đấu tranh chống quan liêu tham nhũng, lãng phí, chống nhũng nhiễu dân, chống suy thoái về tư tưởng chính trị và phẩm chất đạo đức, lối sống có ý nghĩa sống còn đối với sự nghiệp đổi mới, với sinh mệnh của Đảng, Nhà nước và chế độ.

Ba là, xác định đúng đắn quan điểm và thái độ trong đấu tranh chống quan liêu tham nhũng và các hiện tượng tiêu cực khác.

Nghiên cứu quan điểm của C.Mác, Ph.Ăngghen, V.I.Lênin và Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng như của Đảng ta về vấn đề này có thể khái quát những quan điểm cơ bản sau đây:

- Phải làm rõ sự thật về tình trạng quan liêu, tham nhũng, tiêu cực khác trong bộ máy nhà nước.

- Không hoang mang, dao động, bối rối trước các diễn biến phức tạp và nghiêm trọng của tình trạng quan liêu, tham nhũng, tiêu cực hiện nay.

- Có chiến lược, kế hoạch đấu tranh với quan liêu tham nhũng và các hiện tượng tiêu cực khác.

- Cần có thái độ kiên quyết, kiên trì và liên tục đấu tranh.

Bốn là, triển khai đồng bộ các giải pháp thích hợp trong đấu tranh phòng chống quan liêu, tham nhũng và tiêu cực khác trong bộ máy nhà nước.

- Phải gắn các biện pháp đấu tranh chống quan liêu tham nhũng, tiêu cực với công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng, cải cách nhà nước và hệ thống chính trị.

- Xây dựng các thiết chế đấu tranh ngăn chặn quan liêu, tham nhũng, tiêu cực "từ gốc", không để cho chúng dễ dàng phát sinh, phát triển.

- Phát huy sức mạnh tổng hợp của toàn xã hội trong cuộc đấu tranh phòng chống quan liêu, tham nhũng, tiêu cực trong bộ máy nhà nước cũng như hệ thống chính trị, nhất là sự tham gia của nhân dân, các đoàn thể tổ chức xã hội, các phương tiện thông tin đại chúng.

- Kiên quyết xử lý nghiêm minh, kịp thời mọi trường hợp đã phát hiện, thực hiện nguyên tắc mọi người bình đẳng trước pháp luật.

- Tăng cường sự lãnh đạo của các cấp uỷ Đảng, xác định trách nhiệm của người đứng đầu các cơ quan, tổ chức đơn vị nơi để xảy ra quan liêu tham nhũng, tiêu cực gây hậu quả nghiêm trọng.

- Nghiên cứu xây dựng cơ quan chuyên trách đấu tranh chống tham nhũng.

Các giải pháp nêu trên là đúng hướng, phù hợp với tình hình thực tế hiện nay. Tuy nhiên, đề ra được giải pháp đúng đắn chưa đủ, mà điều quan trọng hơn là phải xây dựng thành các chế độ, chính sách, quy định, biện pháp hành động và biến thành quyết tâm chính trị của cả hệ thống chính trị.

g) Đổi mới và tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với nhà nước trong điều kiện xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của dân, do dân, vì dân

Cần phải nhận thức đúng đắn tính tất yếu khách quan của việc giữ vững và tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với Nhà nước xuất phát từ bản chất cách mạng khoa học, vai trò sứ mệnh lịch sử của Đảng và mục đích, lý tưởng đấu tranh của Đảng Cộng sản; xuất phát từ thực tiễn lịch sử đấu tranh cách mạng của Đảng Cộng sản Việt Nam; xuất phát từ trọng trách lãnh đạo xây dựng xã hội mới - xã hội chủ nghĩa của Đảng.

Sự lãnh đạo của Đảng đối với quá trình xây dựng Nhà nước pháp quyền của dân, do dân, vì dân phải bao quát toàn bộ tổ chức, hoạt động của Nhà nước và được thể hiện trên những nội dung cơ bản sau đây:

Một là, đường lối, chính sách của Đảng là định hướng chính trị và nội dung hoạt động của Nhà nước.

Hai là, Đảng xác định những quan điểm, phương hướng, nội dung cơ bản nhằm xây dựng, hoàn thiện tổ chức hoạt động của Nhà nước đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ cách mạng trong từng giai đoạn.

Ba là, Đảng lãnh đạo hoạt động bầu cử Quốc hội, Hội đồng nhân dân các cấp bảo đảm thật sự phát huy quyền làm chủ của nhân dân trong việc lựa chọn các đại biểu xứng đáng vào các cơ quan này.

Bốn là, Đảng lãnh đạo công tác kiểm tra, thanh tra, giám sát hoạt động của các cơ quan Nhà nước, cán bộ công chức Nhà nước trong việc thực hiện đường lối, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước.

Năm là, Đảng lãnh đạo hoạt động xây dựng pháp luật và tổ chức thực hiện pháp luật, tăng cường pháp chế trong đời sống xã hội và hoạt động của Nhà nước, cán bộ công chức nhà nước:

Sáu là, Đảng lãnh đạo xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp đổi mới và yêu cầu xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của dân, do dân, vì dân.

Đổi mới và tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với Nhà nước trong điều kiện xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của dân, do dân, vì dân ở nước ta hiện nay cần thực hiện đồng bộ hai nhóm giải pháp lớn, đó là nhóm giải pháp về chỉnh đốn, đổi mới Đảng và nhóm giải pháp về đổi mới nội dung phương thức lãnh đạo của Đảng đối với Nhà nước.

Thứ nhất, các giải pháp chỉnh đốn, đổi mới Đảng, xây dựng Đảng xứng đáng là đội tiên phong của giai cấp công nhân, thực sự trong sạch, vững mạnh; đủ năng lực trí tuệ và uy tín làm tròn trọng trách của lực lượng lãnh đạo nhà nước và xã hội

Một là, tiếp tục nâng cao chất lượng và hiệu quả công tác giáo dục tư tưởng chính trị, rèn luyện đạo đức cách mạng, chống chủ nghĩa cá nhân; kiên quyết khắc phục sự suy thoái về tư tưởng, chính trị, đạo đức, lối sống trong cán bộ, đảng viên.

Hai là, tiếp tục đổi mới đồng bộ các khâu của công tác cán bộ: quy hoạch; đào tạo, bồi dưỡng; đánh giá, tuyển dụng; luân chuyển, bố trí sử dụng cán bộ; xây dựng chế độ, chính sách cán bộ; tăng cường quản lý kiểm tra giám sát cán bộ. Tiếp tục đổi mới công tác cán bộ cả về quan điểm, nội dung, phương pháp, tổ chức quản lý, chế độ trách nhiệm, bộ máy và con người làm công tác cán bộ.

Ba là, đẩy mạnh công tác xây dựng, củng cố nâng cao năng lực và sức chiến đấu của các tổ chức cơ sở Đảng gắn với xây dựng chính quyền, Mặt trận, các đoàn thể cơ sở và phong trào cách mạng của quần chúng.

Bốn là, đẩy mạnh công tác nghiên cứu lý luận, tổng kết thực tiễn, tiếp tục kiện toàn tổ chức và đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng.

Thứ hai, các giải pháp đổi mới nội dung và phương thức lãnh đạo của Đảng đối với Nhà nước

Đổi mới nội dung và phương thức lãnh đạo của Đảng đối với Nhà nước phải tránh khuynh hướng buông trôi, khoán trắng hoặc bao biện làm thay. Mặt khác phải bảo đảm sự lãnh đạo của Đảng trong điều kiện chuyển sang kinh tế thị trường và xây dựng nhà nước pháp quyền. Theo những yêu cầu nêu trên cần thực hiện đồng bộ các giải pháp sau đây:

Một là, tiếp tục nghiên cứu lý luận và tổng kết thực tiễn về phân định vai trò lãnh đạo của Đảng và chức năng quản lý của Nhà nước.

Hai là, tiếp tục xây dựng và hoàn thiện quy chế phối hợp làm việc giữa cơ quan, tổ chức Đảng với cơ quan, tổ chức nhà nước ở tất cả các cấp theo phương châm tôn trọng Điều lệ Đảng; tôn trọng Hiến pháp, pháp luật, thể chế của cơ quan nhà nước, tính đến đặc thù của từng lĩnh vực nội dung lãnh đạo.

Ba là, tiếp tục tổng kết và đổi mới nội dung, phương thức lãnh đạo của Đảng trong các lĩnh vực xây dựng nhà nước, xây dựng và tổ chức thực hiện pháp luật, nhất là cải cách hành chính, cải cách tư pháp, xây dựng Đảng và chính quyền cơ sở là những vấn đề bức xúc cần tăng cường sự lãnh đạo của Đảng hiện nay.

Bốn là, tăng cường hoạt động kiểm tra, bảo vệ nội bộ của Đảng, chỉ đạo sát sao hơn đối với hoạt động thanh tra và hoạt động của các cơ quan bảo vệ pháp luật khác.

Năm là, tăng cường sự lãnh đạo của các cấp uỷ Đảng đối với công tác cán bộ trong bộ máy nhà nước, bảo đảm Đảng thống nhất lãnh đạo công tác cán bộ và quản lý đội ngũ cán bộ.

Xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam của dân, do dân, vì dân là quá trình lâu dài, đòi hỏi phải thực hiện đổi mới đồng bộ trên các mặt hoạt động lập pháp, hành pháp, tư pháp;đổi mới tổ chức bộ máy nhà nước, xây dựng đội ngũ cán bộ v.v... Chính vì vậy, ngoài việc xây dựng chiến lược, xác định chủ trương, giải pháp đúng đắn phải có kế hoạch và bước đi thích hợp. Đồng thời điều quan trọng nhất là thống nhất nhận thức và biến thành quyết tâm thực hiện trong toàn bộ hệ thống chính trị. Chỉ trên cơ sở đó mới từng bước xây dựng thành công Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam thực sự của dân, do dân, vì dân.


TÀI LIỆU THAM KHẢO

- Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đại hội VI, VII, VIII, IX, X, XI.

- Viện Nhà nước và pháp luật, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Tài liệu học tập và nghiên cứu môn học Lý luận về Nhà nước và pháp luật, tập 1, Nxb Lý luận chính trị, Hà Nội, 2004.

- PGS.TS Nguyễn Văn Mạnh: Xây dựng nhà nước pháp quyền XHCN Việt Nam - Lý luận và thực tiễn, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2010.


Câu hỏi:

1. Trình bày các đặc trưng của Nhà nước pháp quyền XHCN Việt Nam - Liên hệ thực tiễn.

2. Phương hướng cải cách nền hành chính nhà nước theo yêu cầu xây dựng nhà nước pháp quyền XHCN Việt Nam hiện nay. Liên hệ thực tiễn

3. Phương hướng đổi mới công tác cán bộ, xây dựng đội ngũ cán bộ công chức đáp ứng yêu cầu xây dựng nhà nước pháp quyền XHCN Việt Nam hiện nay. Liên hệ thực tiễn.

4. Phương hướng đấu tranh phòng chống quan liêu, tham nhũng và những hiện tượng tiêu cực khác trong bộ máy nhà nước. Liên hệ thực tiễn.


1 Sđd, trang 72

2 Sđd, trang 127




Thêm một tài liệu vào blog hoặc website của bạn

liên quan:

XÂY DỰNG NHÀ NƯỚC PHÁP QUYỀN XÃ HỘI CHỦ NGHĨA CỦA NHÂN DÂN, DO NHÂN DÂN VÀ VÌ NHÂN DÂN icon2: Vận dụng lý luận về quyền lực chính trị và thực tiễn đổi mới ở nước ta hiện nay để phân tích và chứng minh : quyền lực chính trị trong chủ nghĩa xã hội là thuộc về nhân dân lao động

XÂY DỰNG NHÀ NƯỚC PHÁP QUYỀN XÃ HỘI CHỦ NGHĨA CỦA NHÂN DÂN, DO NHÂN DÂN VÀ VÌ NHÂN DÂN iconĐƠN ĐỀ NGHỊ CẤP GIẤY CHỨNG NHẬN, QUYỀN SỬ DỤNG ĐẤT, QUYỀN SỞ HỮU NHÀ Ở VÀ TÀI SẢN KHÁC GẮN LIỀN VỚI ĐẤT

XÂY DỰNG NHÀ NƯỚC PHÁP QUYỀN XÃ HỘI CHỦ NGHĨA CỦA NHÂN DÂN, DO NHÂN DÂN VÀ VÌ NHÂN DÂN iconLỜI NHẮN V/V ỦY BAN LIÊN KẾT ĐẤU TRANH CHO TỰ DO TÔN GIÁO, DÂN CHỦ, NHÂN QUYỀN VÀ SỰ TOÀN VẸN LÃNH THỔ CỦA DẠN TỘC VIỆT NAM GỞI RA NGÀY 26/12/2009

XÂY DỰNG NHÀ NƯỚC PHÁP QUYỀN XÃ HỘI CHỦ NGHĨA CỦA NHÂN DÂN, DO NHÂN DÂN VÀ VÌ NHÂN DÂN iconCá nhân, hộ gia đình góp vốn bằng quyền sử dụng đất

XÂY DỰNG NHÀ NƯỚC PHÁP QUYỀN XÃ HỘI CHỦ NGHĨA CỦA NHÂN DÂN, DO NHÂN DÂN VÀ VÌ NHÂN DÂN iconNGHỊ ĐỊNH Số 84/2007/NĐ-CP ngày 25 tháng 5 năm 2007 của Chính phủ về việc Quy định bổ sung về việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, thu hồi đất, thực hiện quyền sử dụng đất, trình tự, thủ tục bồi thường

XÂY DỰNG NHÀ NƯỚC PHÁP QUYỀN XÃ HỘI CHỦ NGHĨA CỦA NHÂN DÂN, DO NHÂN DÂN VÀ VÌ NHÂN DÂN iconTỰ DO NGÔN LUẬN TRONG HIẾN PHÁP NHAN BẢN (II) NGUYỄN HỌC TẬP A Quyền căn bản của con người

XÂY DỰNG NHÀ NƯỚC PHÁP QUYỀN XÃ HỘI CHỦ NGHĨA CỦA NHÂN DÂN, DO NHÂN DÂN VÀ VÌ NHÂN DÂN iconQuan điểm của đảng ta về xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa ở việt nam như thế nào?

XÂY DỰNG NHÀ NƯỚC PHÁP QUYỀN XÃ HỘI CHỦ NGHĨA CỦA NHÂN DÂN, DO NHÂN DÂN VÀ VÌ NHÂN DÂN iconPhân tích giá trị lịch sử tư tưởng chính trị ở phương tây thời kỳ cổ đại và cận đại. Những giá trị đó có tác dụng gì với việc xây dựng nhà nước pháp quyền ở nước ta hiện nay

XÂY DỰNG NHÀ NƯỚC PHÁP QUYỀN XÃ HỘI CHỦ NGHĨA CỦA NHÂN DÂN, DO NHÂN DÂN VÀ VÌ NHÂN DÂN iconHỢP ĐỒNG CHUYỂN ĐỔI QUYỀN SỬ DỤNG ĐẤT NÔNG NGHIỆP CỦA HỘ GIA ĐÌNH, CÁ NHÂN

XÂY DỰNG NHÀ NƯỚC PHÁP QUYỀN XÃ HỘI CHỦ NGHĨA CỦA NHÂN DÂN, DO NHÂN DÂN VÀ VÌ NHÂN DÂN iconGIẢI QUYẾT TỐT KHIẾU NẠI, TỐ CÁO CỦA CÔNG DÂN GÓP PHẦN XÂY DỰNG NHÀ NƯỚC PHÁP QUYỀN XÃ HỘI CHỦ NGHĨA

Đặt một nút trên trang web của bạn:
VnDocs


Cơ sở dữ liệu được bảo vệ bởi bản quyền ©vndocs.org 2012
được sử dụng cho việc quản lý
VnDocs
Quê hương