TÂM LÝ HỌC DẠY HỌC ĐẠI HỌC (Dùng cho lớp nghiệp vụ sư phạm đại học)




tải về 420.47 Kb.
TênTÂM LÝ HỌC DẠY HỌC ĐẠI HỌC (Dùng cho lớp nghiệp vụ sư phạm đại học)
trang6/6
Chuyển đổi dữ liệu19.09.2012
Kích420.47 Kb.
loạiTài liệu
1   2   3   4   5   6

1. Khái quát chung về tâm lý học giao tiếp sư phạm

Giao tiếp là hoạt động trong đó người này tiếp xúc với người kia để có sự truyền thông tâm lý cho nhau hoặc để cùng nhau thực hiện một hoạt động nào đó sau khi đó có sự truyền thông tâm lý.

Giao tiếp là sự vận động và sự biểu hiện của những quan hệ xã hội. Giao tiếp cũng là thước đo tính chất của các quan hệ xã hội, quan hệ giữa các cá thể người với nhau.

Căn cứ vào mục đích và nội dung của hoạt động giao tiếp, có thể phân loại giao tiếp thành: giao tiếp thông tin, giao tiếp tình cảm, giao tiếp giải trí vui chơi, giao tiếp ẩm thực, giao tiếp sư phạm… Căn cứ vào tư cách của chủ thể, có thể phân loại hoạt động giao tiếp thành: giao tiếp vì việc riêng, giao tiếp công tác, giao tiếp kết hợp giữa công tác và việc riêng… Người ta còn phân loại giao tiếp căn cứ vào địa điểm như giao tiếp ở gia đình, tại công sở, nơi công cộng, giao tiếp trên đường đi lối lại, hoặc căn cứ vào hình thức, phương pháp và phương tiện…

Các quá trình tâm lý, các trạng thái tâm lý, các thuộc tính tâm lý có vai trò vô cùng quan trọng. Những cảm xúc và tình cảm nảy sinh trong quá trình giao tiếp giữa cá thể A và cá thể B là do B đó tác động vào A bằng cách nào đó khiến A nhận thức được rằng B là nguồn thỏa mãn hay cản trở những nhu cầu, hứng thú, nguyện vọng hay lý tưởng của mình. Những người có cùng xu hướng hoặc có những quan điểm tương đồng trong xu hướng như cùng nhu cầu, cùng hứng thú hay cùng nguyện vọng, lý tưởng thì dễ hiểu nhau, dễ thông cảm nhau và do đó, quá trình giao tiếp giữa họ có tốc độ nhanh và hiệu quả cao. Năng lực của mỗi cá nhân cũng có ảnh hưởng tích cực hay tiêu cực khi thực hiện quá trình giao tiếp với nhau. Trong giao tiếp, tính cách và khí chất của cá nhân được bộc lộ rất rõ nét. Người lịch sự, khiêm tốn, thành thực, cởi mở, hẳn sẽ có nhiều lợi thế trong giao tiếp. Người có khí chất hăng hái nhiệt tình sẽ giao tiếp dễ dàng, thu hút được cảm tình của đối tượng, người có khí chất điềm tĩnh, đĩnh đạc rất phù hợp với nghề nghiệp đòi hỏi sự trân trọng bối cảnh và người đối tác. Người có khí chất ưu tư hoặc nóng nảy thường không được thuận lợi trong giao tiếp. Người có trí nhớ tốt hẳn sẽ giao tiếp với học sinh - sinh viên một cách thuận lợi, dễ dàng tạo ra thiện cảm và bầu không khí sư phạm tốt đẹp.

2. Đặc điểm giao tiếp sư phạm ở trường đại học

2.1. Đặc điểm của giao tiếp sư phạm

Hoạt động sư phạm là một loại hình giao tiếp chuyên biệt giữa một bên là nhà giáo dục và một bên là người được giáo dục. Sẽ không có hoạt động sư phạm nếu không có giao tiếp sư phạm.

Nội dung giao tiếp sư phạm là quá trình trao đổi những thông tin (tri thức khoa học, nghề nghiệp … ), là sự tác động có tính giáo dục giữa các nhân cách trong hoạt động cùng nhau của giảng viên và sinh viên. Có thể nói giao tiếp là phương tiện để giải quyết các nhiệm vụ học tập, để bảo đảm tổ chức hệ thống những nguyên tắc quan hệ giữa giảng viên và sinh viên nhằm đạt hiệu quả giáo dục và giảng dạy. Giao tiếp cũng là quá trình và hình thành nhân cách của người chuyên gia tương lai.

Có thể định nghĩa: giao tiếp sư phạm là những nguyên tắc, những biện pháp và cách thức tác động lẫn nhau giữa nhà giáo dục với sinh viên và nội dung của nó là trao đổi thông tin, chỉ định các tác động giáo dục – học tập, tổ chức mối quan hệ sư – đệ và còn là sự “chuyển giao” nhân cách nhà giáo dục cho người học. Quá trình giao tiếp sư phạm được thực hiện bằng phương tiện ngôn ngữ.

Các giai đoạn giao tiếp sư phạm:

+ Giai đoạn định hướng trước khi giao tiếp. Trong giai đoạn này, nhà giáo dục mô hình hóa hoạt động giao tiếp với sinh viên khi chuẩn bị cho hoạt động giảng dạy sắp diễn ra.

+ Giai đoạn mở đầu quá trình giao tiếp: nhà giáo dục tổ chức giao tiếp trực tiếp trên lớp với SV ngay lúc đầu tiên tiếp xúc với họ.

+ Giai đoạn điều khiển giao tiếp: là giai đoạn điều chỉnh, điều khiển và phát triển quá trình giao tiếp, đây chính là giai đoạn người giảng viên tìm các biện pháp phù hợp trong hoạt động cùng nhau của giảng viên và sinh viên. Việc điều khiển quá trình sư phạm được phát triển bởi phương pháp giảng dạy phù hợp với các phương pháp giao tiếp. Cần lưu ý rằng ngoài yêu cầu sư phạm còn có các yêu cầu tâm lý xã hội đối với bài giảng, chúng được giải quyết bằng quá trình giao tiếp sư phạm.

+ Giai đoạn kết thúc giao tiếp : kết thúc sự giao tiếp và phân tích, đánh giá các giao tiếp đó thực hiện ở 3 giai đoạn trước, đặc biệt cần đối chiếu với những dự kiến ở giai đoạn thứ nhất, trên cơ sở đó, chuẩn bị cho chu kỳ hoạt động giao tiếp tiếp sau.

Một số đặc điểm giao tiếp sư phạm ở trường đại học.

Giao tiếp sư phạm ở đại học có đặc trưng quan trọng là tính “tiền đồng nghiệp” giữa giảng viên và sinh viên - những chuyên gia tương lai; làm giảm sự ngăn cách giữa giảng viên và sinh viên. Do đó, để giao tiếp sư phạm ở đại học đạt hiệu quả cao, cần đáp ứng một số yêu cầu sau:

  • Phải kết hợp giữa yếu tố cho điểm với yếu tố cộng tác trong quá trình giáo dục.

  • Hình thành tình cảm nghề nghiệp giữa giảng viên và sinh viên.

  • Chú ý đến sự phát triển tự ý thức của SV , tránh những tác động độc đoán, áp đặt trong giảng dạy – giáo dục.

  • Chú ý tạo hứng thú nghề nghiệp cho SV, tăng cường thực hiện giao tiếp SP thông qua hệ thống các hoạt động giáo dục cụ thể. Tạo khả năng nâng cao tính tích cực xã hội. Tạo điều kiện để giảng viên và SV có thể giao tiếp ngoài khuôn viên, giảng đường, phòng thí nghiệm …, cùng sinh hoạt văn hóa nghệ thuật, cắm trại …

  • Tích cực đưa SV vào các hoạt động NCKH và tạo điều kiện để họ cùng làm việc với giảng viên trong NCKH.

2.2.Phong cách giao tiếp SP:

Phong cách giao tiếp sư phạm là toàn bộ hệ thống những phương pháp, thủ thuật tiếp nhận, phản ứng, hành động tương đối ổn định và bền vững của nhà giáo dục trong quá trình tiếp xúc với người được giáo dục để thực hiện nhiệm vụ truyền đạt tri thức – kỹ năng, kỹ xảo nghề nghiệp và phát triển nhân cách toàn diện cho người được giáo dục.

Để đạt hiệu quả giao tiếp sư phạm, cần chú ý đến các nguyên tắc: tôn trọng nhân cách của đối tượng giao tiếp; Thiện ý trong giao tiếp; Vô tư, công bằng với các đối tượng giao tiếp; Đồng cảm với đối tượng giao tiếp.

Có ba kiểu phong cách giao tiếp sư phạm thường thấy:

Phong cách độc đoán: Giảng viên có phong cách này thường không tuân thủ các nguyên tắc trên, vì thế các giảng viên này gặp khó khăn trong việc thiết lập mối quan hệ với sinh viên.

Phong cách tự do: Thể hiện tính linh hoạt quá mức của giảng viên trong giao tiếp với sinh viên, họ không làm chủ được diễn biến tâm lý của mình, họ tuy dễ dàng thiết lập quan hệ của mình với sinh viên nhưng cũng dễ bị “nhờn”, giảm sút uy tín, giao tiếp không được điều khiển trọn vẹn.

Phong cách dân chủ: Người có phong cách dân chủ là người tuân thủ các nguyên tắc giao tiếp sư phạm nói trên, họ thường dễ dàng thiết lập quan hệ tốt với sinh viên và đạt hiệu quả cao trong hoạt động sư phạm.

2.3. Nhân cách nhà giáo dục trong giao tiếp sư phạm của trường đại học

- Những phẩm chất nghề nghiệp của người giảng viên đại học: giảng viên đại học thực hiện 2 chức năng: giảng dạy và nghiên cứu khoa học. Do đó ngoài những phẩm chất và năng lực chung cho các chuyên gia, họ phải có 2 phẩm chất năng lực có ý nghĩa nhất đối với hoạt động giáo dục ở đại học là: Xu hướng nghề nghiệp sư phạm và năng lực sư phạm; Xu hướng nghiên cứu khoa học và năng lực nghiên cứu khoa học.

- Trong giáo dục đại học, những cặp phẩm chất và năng lực nói trên của giảng viên có ý nghĩa quan trọng trong giao tiếp sư phạm. Người giảng viên tổ chức quá trình giao tiếp với sinh viên có hiệu quả nhờ việc sử dụng các kỹ năng giao tiếp trên cơ sở không ngừng nâng cao phẩm chất nghề nghiệp của mình

- Các giảng viên đại học cũng nên lưu ý bệnh chủ quan khi tiến hành giao tiếp sư phạm với sinh viên. Cơ chế tâm lý của tính chủ quan của nhà giáo dục là tâm thế không được ý thức về tính sẵn sàng tri giác; vì vậy nếu nhà giáo dục chủ quan trong giao tiếp sẽ dẫn đến việc không đánh giá đúng đối tượng giao tiếp, sẽ dẫn đến những ứng xử sai lạc

Để khắc phục tính chủ quan và định kiến, nhà giáo dục cần gần gũi với sinh viên hơn thông qua các hoạt động chung với họ, nhờ đó hiện tượng tâm lý – xã hội nảy sinh trong hoạt động chung với sinh viên sẽ phong tỏa khả năng nảy sinh tính chủ quan của nhà giáo dục. Ngoài ra, họ phải có những tri thức cần thiết về tâm lý xã hội và tâm lý sư phạm để có thể tổ chức quá trình giao tiếp sư phạm có hiệu quả và qua đó nâng cao kết quả hoạt động sư phạm của mình.





1   2   3   4   5   6

liên quan:

TÂM LÝ HỌC DẠY HỌC ĐẠI HỌC (Dùng cho lớp nghiệp vụ sư phạm đại học) iconẢNH HƯỞNG CỦA MỘT SỐ YẾU TỐ ĐẾN VIỆC SỬ DỤNG PHỤ PHẨM NÔNG NGHIỆP CHO GIA SÚC NHAI LẠI Ở QUẢNG NGÃI

TÂM LÝ HỌC DẠY HỌC ĐẠI HỌC (Dùng cho lớp nghiệp vụ sư phạm đại học) iconI. QUY ĐỊNH CHUNG Phạm VI và đối tượng áp dụng: Phạm VI áp dụng

TÂM LÝ HỌC DẠY HỌC ĐẠI HỌC (Dùng cho lớp nghiệp vụ sư phạm đại học) iconHoàn thiện công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong các doanh nghiệp xây dựng dân dụng”
«h×nh kÕ to¸n chi phÝ- gi¸ thµnh theo hÖ thèng kÕ to¸n Ph¸p,kế toán Anh, Mü, c¸c n­íc ë Ch©u ¢u, NhËt, và ở một số n­íc khu vùc §«ng...

TÂM LÝ HỌC DẠY HỌC ĐẠI HỌC (Dùng cho lớp nghiệp vụ sư phạm đại học) iconQUYẾT ĐỊNH Về việc phê duyệt Đề án Xây dựng tiêu chí đánh giá, xét chọn và hỗ trợ phát triển sản phẩm công nghiệp chủ lực Hải Phòng giai đoạn 2010-2020

TÂM LÝ HỌC DẠY HỌC ĐẠI HỌC (Dùng cho lớp nghiệp vụ sư phạm đại học) iconQUYẾT ĐỊNH Ban hành Chương trình Phát triển cây trồng, vật nuôi chủ lực và xây dựng thương hiệu sản phẩm nông nghiệp giai đoạn 2011 2015

TÂM LÝ HỌC DẠY HỌC ĐẠI HỌC (Dùng cho lớp nghiệp vụ sư phạm đại học) iconQUYẾT ĐỊNH BAN HÀNH CHƯƠNG TRÌNH PHÁT TRIỂN CÂY TRỒNG, VẬT NUÔI CHỦ LỰC VÀ XÂY DỰNG THƯƠNG HIỆU SẢN PHẨM NÔNG NGHIỆP GIAI ĐOẠN 2011 2015

TÂM LÝ HỌC DẠY HỌC ĐẠI HỌC (Dùng cho lớp nghiệp vụ sư phạm đại học) iconLTS: Trong hàng loạt các vụ sai phạm gần đây ở các doanh nghiệp nhà nước, vấn đề nổi lên là làm sao kiểm soát người đại diện chủ sở hữu để họ không dùng thủ đoạn làm thất thoát tài sản nhà nước nhằm mục đích tư lợi. Bài viết dưới đây đưa ra một giải pháp cho vấn nạn này

TÂM LÝ HỌC DẠY HỌC ĐẠI HỌC (Dùng cho lớp nghiệp vụ sư phạm đại học) iconQuyết định của Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp -Công nghiệp thực phẩm

TÂM LÝ HỌC DẠY HỌC ĐẠI HỌC (Dùng cho lớp nghiệp vụ sư phạm đại học) iconChỉ thị của Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và công nghiệp thực phẩm Số: 01 NN-CĐ-CT, ngày 09/02/1990

TÂM LÝ HỌC DẠY HỌC ĐẠI HỌC (Dùng cho lớp nghiệp vụ sư phạm đại học) iconThông tư của Bộ Nông nghiệp và công nghiệp thực phẩm Số: 06 NN/KN/CV, ngày 28 tháng 8 năm 1995

Đặt một nút trên trang web của bạn:
VnDocs


Cơ sở dữ liệu được bảo vệ bởi bản quyền ©vndocs.org 2012
được sử dụng cho việc quản lý
VnDocs
Quê hương